Urząd do Spraw Wyznań – jednostka administracji państwowej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej powołana ustawą z dnia 19 kwietnia 1950 (Dz.U. 1950, nr 19, poz. 156), po podpisaniu porozumienia z 14 kwietnia między rządem a Episkopatem Polski. Zlikwidowany przez Sejm 23 listopada 1989 (Dz.U. 1989, nr 64, poz. 387).
Spis treści |
edytuj Struktura
Wydziały:
- ogólny
- wyznania rzymskokatolickiego
- wyznań pozostałych
Samodzielne referaty:
- nadzoru stowarzyszeń wyznaniowych
- nadzoru Funduszu Kościelnego (powołanego 20 marca 1950, włączonego w struktury Urzędu).
Urząd miał swoje komórki na szczeblu wojewódzkim, a do 1957 także powiatowym i miejskim.
edytuj Zadania
Urząd był częścią aparatu kontroli i represji państwa wobec kościołów i związków wyznaniowych. Współpracował w tym celu z niemal wszystkimi ministerstwami, w tym: z Ministerstwem Oświaty (nauczanie religii, szkół wyznaniowych, seminariów duchownych), Ministerstwem Finansów (polityka podatkowa), Ministerstwo Budownictwa (budownictwo sakralne). Ściśle współpracował także z Służbą Bezpieczeństwa.
edytuj Szefowie Urzędu
- Antoni Bida - dyrektor 1950-1954
- Jan Izydorczyk - dyrektor 1954-1955
- Marian Zygmanowski - dyrektor 1955-1956
- Jerzy Sztachelski - minister-kierownik 1956-1961
- Tadeusz Żabiński - dyrektor 1961-1965
- Aleksander Skarżyński - dyrektor 1967-1971
- Kazimierz Kąkol - minister-kierownik 1974-1980
- Jerzy Kuberski - minister-kierownik 1980-1982
- Adam Łopatka - minister-kierownik 1982-1987
- Władysław Loranc - minister-kierownik 1987-1989
edytuj Pisownia
W PRL Urząd pisano jak w tytule, tzn. Urząd do Spraw Wyznań (skrót UdSW). Czasami stosowano nieprawidłowy zapis Urząd Spraw Wyznań (USW). W myśl obecnie obowiązujących zasad ortografii należałoby stosować zapis Urząd do spraw Wyznań lub - krócej - Urząd ds. Wyznań (UdsW).